Hoşgeldiniz  

OSMANLI BALKANLARI’NIN SON ON YILI ( 1902 – 1912 ) / HÜSEYİN ÖZBEK

ADMİN | 27 Eylül 2018 | ŞAİRLER, YAZARLAR


ADMİN
destek@sitemolsun.com

OSMANLI BALKANLARI’NIN SON ON YILI
( 1902 – 1912 )

Av.Hüseyin Özbek

İş Bankası Kültür Yayınları, Balkan ve Birinci Dünya Savaşı cephe tanıklarının anılarını yayınlamakla çok önemli bir eksikliği gideriyor.

“Osmanlı Balkanları’nın Son On Yılı” Mustafa Kemal’in mahalle arkadaşı Mehmet Ali Okar’ın anılarından oluşuyor.

Mehmet Ali Bey’in; ” 1318’de ( 1902 ) Mekteb-i Harbiye’den piyade mülazım-ı sânisi (teğmen) olarak çıktım ve Üçüncü Ordu’ya tayin edildim.Selanik’ten dogruca Nasliç’ e gönderildim ” cümleleriyle başlayan anıları okurlarına çok çarpıcı, düşündürücü, günümüz için de derslerle dolu bir tarih turu yaptırıyor.

Balkan sözcüğü Türkçe’de sarp ve ormanlık sıradağ anlamında kullanılır. Coğrafi alanda karmaşık, çetrefil arazinin karşılığı iken, siyasal terminolojideki “Balkanizasyon” alt kimlikler üzerinden ayrışma ve bitmez tükenmez bogazlaşmalar anlamına gelmektedir.

Mehmet Ali Bey’in anıları, emperyalistlerin, Osmanlı’nın Rumeli coğrafyasını “Balkanlaştırma” çabalarına hız verdikleri bir dönemi kapsamaktadır.

Bulgarlar,Sırplar, Yunanlılar, Makedonlar, Karadağlılar, batının arkalamasıyla Osmanlı ‘ya karşı birleşirken, Rumelinin taksimi konusunda kendi aralarında kıyasıya bir rekabetin içindedirler.

Balkan çocuğu Mehmet Ali Bey’ın anıları, dönemin siyasal ikliminde yetişmiş, birinin kaleminden çıkmış olması yönünden son derece önemli özellikler taşıyor.

Yüzyıllardır bir arda barış içinde yaşayan Osmanlının gayrımüslim uyruklarının etnik kalkışmasının yol açtığı kaos ve çözülüşün siyasal, toplumsal ve askeri boyutlarının doğrudan tanığı Mehmet Ali Bey, kah komitacı peşinde, kâh yerel ayaklanmaların bastırılmasında Balkan dağlarında dolaşmaktadır.

Osmanlı’nın ekonomik gerileyişinin kaçınılmaz sonucu olan çözülüş ve çöküşün dönem tanığı idealist bir subayın acılarını her satırda hissediyorsunuz. O, bu sürecin tahmin edilebilir sonuna rağmen bir Osmanlı zabiti olarak görevini eksiksiz yapmanın olaganüstü gayreti içindedir.

Ittihat ve Terakki’nin Selanik ve Manastır başta olmak üzere sivil örgütlenmesi, Üçüncü Ordunun bazı unsurlarının dağa çıkışı, 23 Temmuz 1908’de 2.Meşrutiyet’in ilanını, olayların içinde bulunmuş dönem tanığının kaleminden okumak hiç kuşkusuz sizlere de ilginç gelecektir.
Anıların en etkileyici, hüzünlü ve trajik kesitini 1912 Balkan bozgununa ilişkin bölümler oluşturuyor.

Ordunun eğitim ve donanım eksikliğinin siyasallaşmayla bozulan hiyerarşinin, sevk ve idare zafiyetinin yol açtığı milli felaketin boyutları yüzyıl sonra bile yüreğinizi yakıyor.
Göz açıp kapayıncaya kadar geçen ķısa sürede beşyüzyıllık vatanın kaybı, uğranılan askeri felaketin büyüklüğü, sivillerin maruz kaldığı etnik temizliğin dehşet verici boyutları yaşananların tanığının kaleminden sizi o uğursuz 1912 yılına götürüyor.

Vatan kaybetmenin hüznü, bozgunun yarattığı kollektif travma, ikmal düzeni altüst olmuş, aç kalmış bir ordunun ricatı, galiplerin akıl almaz vahşeti, Mehmetlerin o koşullarda bile hiç kaybetmediği asaleti hiç kuşkusuz gözlerinizi yaşartacaktır.
Mehmet Ali Bey’in,bozgun ve geri çekilişe ilişkin iki paragrafıyla sonlandıralım yazımızı:

“Biz Bekir’in karargahına giderken dört asker bir hendek içine oturmuşlar, sessiz sedasız duruyorlardı. Bu Mehmetlere selam verdik, burada niçin oturduklarını sorduk.”Ecelimizi bekliyoruz”dediler. Hakikaten de bunlar hendek içerisinde ecellerinden başka ne bekleyeceklerdi? Bu gibi halleri göre göre artık alışmıştık.Garp Ordusu’nun dağınık kalmış askerlerini doyurmak kudreti kimsede yoktu.”

“Ben bir gün sonra Bekir Bey’ın karargahından, kendi karargahıma atla dönerken, gidişimizde hendek içinde oturan dört askerin, aynı hendek içinde baş başa vermiş halde ölmüş olduklarını gördüm.Türk Ordusunun namusunu korumak için bu uzak diyarlarda Mehmetçikler, kimsenin malını yağma etmeden,haysiyet ve namusları uğruna açlıktan ölüyorlardı’.

Etiketler:

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.

ÇERKEŞLİLER DERNEĞİ WEB SİTESİ TÜM HAKLARI SAKLIDIR.
Reklamı Gizle
Reklamı Gizle